Guernica de la Ecología

 

Als je een museum bezoekt, kijk je meestal niet langer dan een halve minuut naar een kunstwerk. Maar ik zit hier al bijna een halfuur.

 

In de grote zaal van het Centraal Museum in Utrecht hangt de ‘Guernica de la Ecología’ van de Nederlandse kunstenares Claudy Jongstra. Ik ben er speciaal voor gekomen.

 

Guernica is een Spaans dorpje dat door de nazi’s al voor de Tweede Wereldoorlog was platgebombardeerd. Alles was verwoest. Picasso maakte er een metersgroot schilderij van. Sinds die tijd staat Guernica symbool voor vernietiging. ‘Guernica de la Ecologíca’ gaat ook over vernietiging.

 

De expositie ‘Getekend, de Natuur’ in het Centraal Museum wás al zo mooi en indrukwekkend. Ik was er al eerder geweest, maar nu was juist dat laatste werk eraan toegevoegd. En dat wilde ik ook zien.

 

Wat is er nou zo bijzonder aan dit kunstwerk? Allereerst de omvang: met een breedte van bijna acht meter en een hoogte van drieënhalve meter vult het met gemak de ruimte. Het kunstwerk staat middenin de ruimte, het zonlicht schijnt op een aantal plekken dwars door het werk heen, waardoor het lijkt te zweven.

 

Ook het materiaal is betekenisvol: de ‘Guernica’ is een wandtapijt gemaakt van wol van Drentse heideschapen. De wol is in natuurlijke kleuren geverfd, met verf die gemaakt is van planten die Claudy zelf verbouwt. De wervelende compositie en de natuurkleuren zorgen ervoor dat je het idee hebt naar een natuurspektakel te kijken. En dat is het ook.

 

De Guernica van Jongstra gaat niet over mensen die lijden onder menselijk geweld, maar over de schreeuw van de aarde. Klimaatverandering en verlies van biodiversiteit tasten het leven op aarde aan. Toch maakt het werk me niet mismoedig. Het is juist een krachtig werk, heel ambachtelijk, vol schoonheid en troost. Het zachte materiaal omarmt je.

 

In een hoek staan twee stoelen en een tafeltje, zodat je even kunt gaan zitten. Op het tafeltje ligt een gastenboek, waar ik iets in schrijf. “Al heel lang wil ik dit werk in het echt zien. Het is dynamisch en overweldigend. […] Het werk laat je voelen dat je onderdeel van de schepping bent, je wordt erin opgenomen als het ware. Dank voor deze ervaring!”

 

De ‘Guernica de la Ecología’ is gemaakt in opdracht van de Iona Community en reist over de wereld, soms ook in Nederland. Klik hier voor meer informatie.