Wij helpen je graag bij al je vragen over werk, inkomen en lidmaatschap.
Even het geheugen opfrissen: de wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) werd per 1 mei 2016 ingevoerd. Deze wet verving de VAR (Verklaring Arbeidsrelatie), die door de fiscus aan een zzp’er werd afgegeven, als garantie dat er geen dienstverband zou zijn. Maar deze constructie voldeed niet, en daarom werd de wet DBA ingevoerd om schijnzelfstandigheid tegen te gaan.
Niet gehandhaafd
Deze wet loste de onduidelijkheden die er waren echter niet op, en daarom zou hij tot 1 januari 2025 niet worden gehandhaafd. Met het doel beter schijnzelfstandigheid tegen te gaan, werd de wet VBAR ontworpen.
Maar de politici en zelfstandigenorganisaties vonden die wet geen verbetering en daarom kwamen CDA, D66, VVD en SGP – tot vreugde van zelfstandigenorganisaties – wederom met een alternatief: de Zelfstandigenwet.
Minister Aartsen doet er zijn voordeel mee. Hij heeft de wet VBAR opgeknipt in VBA en R. Het VBA-gedeelte wordt vervangen door de Zelfstandigenwet. Het R-gedeelte (Rechtsvermoeden) houdt in dat een zelfstandige met een uurtarief onder de € 38 (prijspeil 2026) bij de rechter kan claimen dat hij of zij eigenlijk in dienstverband werkt. De opdrachtgever moet dan bewijzen dat dit niet zo is.
Slaagt de opdrachtgever daar niet in, dan is er feitelijk een arbeidsovereenkomst en zal de werkgever naheffingen en pensioenpremies moeten betalen. De bewijslast ligt straks bij de opdrachtgever. Doel is de laagstbetaalde zzp’ers te beschermen. Dit R-voorstel is door de ministerraad al aangenomen. De minister kan dit nu uitwerken en indienen bij de Tweede Kamer.
Zelfstandigenwet
Maar de Zelfstandigenwet heeft ook nog aandacht nodig. Deze wet voorziet in een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets. In de eerste wordt onder meer gekeken of de ondernemer zich gedraagt als ondernemer in het economisch verkeer, voor eigen rekening en risico werkt, een deugdelijke administratie voert en voorzieningen heeft getroffen tegen inkomensverlies bij arbeidsongeschiktheid en pensionering.
Zelfstandigenorganisaties als ZZP-Nederland en VZN pleiten voor afschaffing van de werkrelatietoets omdat dit een dubbeling op kan leveren met de zelfstandigentoets.
Verder moeten de voorzieningen voor pensioen en arbeidsongeschiktheid beter gedefinieerd worden. Een zzp‘er kan immers ook vermogen in bedrijfsmiddelen of eigen woning/bedrijfspand opbouwen, dat gebruikt kan worden voor pensioen. Nu wordt daar niet naar gekeken.
Het wachten is nu op het vervolg.
Jan Toering is relatiemanager bij CGMV en bestuurslid bij PZO (Platform Zelfstandig Ondernemers). PZO heeft samen met ZZP-Nederland, SoloPartners en Zelfstandigen Bouw bijgedragen aan de totstandkoming van de Zelfstandigenwet.