Verplicht overwerken, kan je baas dat van je eisen?

 

Je hebt vaak allerlei activiteiten om je werktijden heen gepland: zorg voor kinderen of mantelzorg, sport en hobby’s. Maar wat als je baas je vraagt over te werken? Mag je daar nee op zeggen?

 

Overwerk is niet per wet geregeld. Wel zijn in de cao waaronder je valt – of in je arbeidsovereenkomst – vaak afspraken over overwerk vastgelegd, zoals een maximum aantal uren per maand. Als je overwerkt, krijg je minstens je gebruikelijke uurloon en vaak ook een toeslag.

 

Er kan in een arbeidscontract ook sprake zijn van ‘incidenteel overwerk’. In dat geval is het van belang dat je vraagt wat ‘incidenteel’ inhoudt voordat je tekent, en dat je vraagt of er overleg mogelijk is. In arbeidscontracten voor met name werk dat goed betaalt, kan overwerk standaard de norm zijn. Het salaris is daar dan ook naar. En in sommige sectoren hoort overwerk er gewoon bij, bijvoorbeeld in de transportsector.

 

Billijk

Als er niets is geregeld met overwerk, kan je werkgever niet zonder reden van je vragen over te werken. Er moeten dringende omstandigheden zijn, en het verzoek moet redelijk en billijk blijven. Het is niet goed mogelijk daar algemene uitspraken over te doen. In het uiterste geval kan de rechter een uitspraak doen over wat in een bepaald geval redelijk en billijk is.

 

Als werknemer kun je goede redenen hebben om overwerk te weigeren. Je kunt niet heel flexibel zijn als je de zorg draagt voor kinderen, of als je mantelzorger bent. Een goede werkgever zal dat in zo’n geval ook niet van je vragen.

 

Het kan ook zijn dat je niet meer kunt werken dan je al doet vanwege een ziekte of handicap. Je kunt dus een goede reden te hebben om niet te gaan overwerken. Bij ziekte of een handicap is het belangrijk dat je een helder advies van de bedrijfsarts krijgt wat je wel of niet mag.

 

Structureel overwerk is niet de bedoeling. Ook dat is vastgelegd in veel cao’s. Wanneer er structureel overwerk wordt gevraagd, is er blijkbaar te weinig personeel in dienst. De werkgever zal een vacature moeten plaatsen als je bijvoorbeeld structureel 10 procent meer werkt dan je normale contracturen, of hij kan indien mogelijk een contract uitbreiden.

 

• Zit je met vragen over overwerk, of kom je er met je werkgever niet uit? Neem contact met ons op!

 

Ineke Evink